Các động từ, cấu trúc và bổ ngữ đặc biệt trong HSK 5

1. ……得不行 (... de bù xíng)

Chức năng:
Biểu thị mức độ rất cao, “đến không chịu nổi”.

Cấu trúc:
动词/形容词 + 得不行

Ví dụ:

我今天忙了一整天，现在累得不行。
/Wǒ jīntiān máng le yī zhěng tiān, xiànzài lèi de bù xíng/
Hôm nay tôi bận cả ngày, giờ mệt không chịu nổi.

2. 起来 (qǐlái)

Chức năng:
Động từ xu hướng, biểu thị từ trạng thái phân tán trở nên tập trung lại.

Ví dụ:

他把散落一地的玩具都捡起来放回了箱子里。
/Tā bǎ sànluò yī dì de wánjù dōu jiǎn qǐlái fàng huí le xiāngzi lǐ/
Cậu bé nhặt tất cả đồ chơi rơi vãi dưới đất lên và cất lại vào hộp.

3. 数 (shǔ)

Chức năng:
Dùng trong cấu trúc so sánh “kể đến là…”, “nhất là…”.

Cấu trúc:
数……(最)……

Ví dụ:

要说我们班跑得最快的，那就数李阳了。
/Yào shuō wǒmen bān pǎo de zuì kuài de, nà jiù shǔ Lǐ Yáng le/
Nếu nói người chạy nhanh nhất lớp thì phải kể đến Lý Dương.

4. 过 (guò)

Chức năng:
Dùng làm bổ ngữ khả năng trong cấu trúc “得/不过”, biểu thị vượt qua hoặc không vượt qua được.

Cấu trúc:
动词 + 得/不 + 过

Ví dụ:

跟别人谈论起军事来，没有人说得过他。
/Gēn biérén tánlùn qǐ jūnshì lái, méiyǒu rén shuō de guò tā/
Khi bàn luận về quân sự, không ai nói giỏi hơn anh ấy.

5. 得/不起 (de/bù qǐ)

Chức năng:
Biểu thị có hoặc không có khả năng chịu đựng, đảm đương hoặc tiếp nhận điều gì đó.

Cấu trúc:
动词 + 得/不起

Ví dụ:

只有经得起困难和时间考验的朋友才算是真正的朋友。
/Zhǐyǒu jīng de qǐ kùnnán hé shíjiān kǎoyàn de péngyǒu cái suàn shì zhēnzhèng de péngyǒu/
Chỉ những người bạn vượt qua được thử thách của khó khăn và thời gian mới là bạn thật sự.

6. 舍不得 (shěbude)

Chức năng:
Động từ, biểu thị “không nỡ”, “không đành lòng”.

Ví dụ:

把你最喜欢的玩具送给小朋友，你舍不得吧？
/Bǎ nǐ zuì xǐhuān de wánjù sòng gěi xiǎopéngyǒu, nǐ shěbude ba/
Tặng món đồ chơi yêu thích nhất của bạn cho em bé, bạn không nỡ đúng không?

7. 难免 (nánmiǎn)

Chức năng:
Tính từ/phó từ, nghĩa là “khó tránh khỏi”.

Ví dụ:

朋友间难免会发生矛盾、误会甚至是伤害。
/Péngyǒu jiān nánmiǎn huì fāshēng máodùn, wùhuì shènzhì shì shānghài/
Giữa bạn bè khó tránh khỏi mâu thuẫn, hiểu lầm hay tổn thương.

8. 一致 (yīzhì)

Chức năng:
Tính từ, nghĩa là “thống nhất”, “nhất trí”.

Ví dụ:

文文跟他们的意见不一致。
/Wénwen gēn tāmen de yìjiàn bù yīzhì/
Ý kiến của Văn Văn không thống nhất với họ.

9. 轻易 (qīngyì)

Chức năng:
Phó từ, biểu thị làm việc tùy tiện hoặc không dễ dàng làm điều gì đó.

Ví dụ:

他为人好强，轻易不求人。
/Tā wéirén hàoqiáng, qīngyì bù qiú rén/
Anh ấy rất hiếu thắng, không dễ dàng nhờ người khác giúp.

10. 密切 (mìqiè)

Chức năng:
Động từ/tính từ, nghĩa là “thắt chặt”, “mật thiết”.

Ví dụ:

双方领导人同意密切各领域的合作。
/Shuāngfāng lǐngdǎo rén tóngyì mìqiè gè lǐngyù de hézuò/
Lãnh đạo hai bên đồng ý tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực.

11. 逐步 (zhúbù)

Chức năng:
Phó từ, biểu thị “từng bước một”.

Ví dụ:

调整能源消费结构，逐步向可再生能源转变。
/Tiáozhěng néngyuán xiāofèi jiégòu, zhúbù xiàng kě zàishēng néngyuán zhuǎnbiàn/
Điều chỉnh cơ cấu tiêu thụ năng lượng, từng bước chuyển sang năng lượng tái tạo.

12. 难怪 (nánguài)

Chức năng:
Phó từ, biểu thị “thảo nào”, “hèn chi”.

Ví dụ:

你的抽屉真乱，难怪总是找不到东西。
/Nǐ de chōuti zhēn luàn, nánguài zǒng shì zhǎo bú dào dōngxi/
Ngăn kéo của cậu bừa bộn quá, thảo nào lúc nào cũng không tìm thấy đồ.

13. 根本 (gēnběn)

Chức năng:
Phó từ, biểu thị phủ định mạnh “hoàn toàn”, “căn bản là không”.

Ví dụ:

他根本没听你说话。
/Tā gēnběn méi tīng nǐ shuōhuà/
Anh ta hoàn toàn không nghe bạn nói.

Tổng kết

Ghi chú

• “得不行” và “不得了” đều biểu thị mức độ rất cao.

• “得/不过” thường dùng để so sánh năng lực hoặc trình độ.

• “轻易不……” mang nghĩa “rất ít khi”.

• “根本” thường dùng trong câu phủ định để tăng mức độ nhấn mạnh.