Các phó từ thường gặp

1. 居然 (jūrán)

Chức năng:
Phó từ, biểu thị sự bất ngờ ngoài dự đoán (lại có thể, vậy mà).

Ví dụ:

这么简单的题，你居然也不会做？上课时都干什么去了？
/Zhème jiǎndān de tí, nǐ jūrán yě bú huì zuò? Shàngkè shí dōu gàn shénme qù le/
Bài đơn giản thế này mà cậu lại cũng không biết làm? Lúc học đã làm gì vậy?

2. 立刻 (lìkè)

Chức năng:
Phó từ, biểu thị hành động xảy ra ngay lập tức.

Ví dụ:

实验数据一出来，研究员们立刻展开了激烈的讨论。
/Shíyàn shùjù yī chūlái, yánjiūyuán men lìkè zhǎnkāi le jīliè de tǎolùn/
Ngay khi dữ liệu thí nghiệm được công bố, các nhà nghiên cứu lập tức thảo luận sôi nổi.

3. 反而 (fǎn’ér)

Chức năng:
Phó từ, biểu thị kết quả trái với dự đoán ban đầu (ngược lại).

Ví dụ:

他平时话不多，但在辩论赛上反而成了最活跃的人。
/Tā píngshí huà bù duō, dàn zài biànlùn sài shàng fǎn’ér chéng le zuì huóyuè de rén/
Bình thường anh ấy ít nói, nhưng trong cuộc thi tranh luận lại trở thành người hoạt bát nhất.

4. 倒 (dào)

Chức năng:

• Biểu thị sự tương phản

• Biểu thị nhượng bộ hoặc đánh giá nhẹ nhàng

Ví dụ:

怎么勇敢反倒成为缺点了？
/Zěnme yǒnggǎn fǎndào chéngwéi quēdiǎn le/
Tại sao dũng cảm ngược lại lại thành khuyết điểm?

小刘租的房子虽然很小，不过收拾得倒还干净。
/Xiǎo Liú zū de fángzi suīrán hěn xiǎo, búguò shōushi de dào hái gānjìng/
Nhà Tiểu Lưu thuê tuy nhỏ nhưng dọn dẹp lại khá sạch sẽ.

5. 便 (biàn)

Chức năng:
Phó từ, tương đương “就”, thường dùng trong văn viết.

Ví dụ:

仅仅是换一种心情，换一个角度，便可以从困境中走出来。
/Jǐnjǐn shì huàn yī zhǒng xīnqíng, huàn yī gè jiǎodù, biàn kěyǐ cóng kùnjìng zhōng zǒu chūlái/
Chỉ cần đổi tâm trạng và góc nhìn là có thể bước ra khỏi khó khăn.

6. 即 (jí)

Chức năng:
Phó từ, nghĩa là “ngay”, “liền”.

Ví dụ:

不懂即问是他最大的优点。
/Bù dǒng jí wèn shì tā zuì dà de yōudiǎn/
Không hiểu thì hỏi ngay là ưu điểm lớn nhất của anh ấy.

7. 总算 (zǒngsuàn)

Chức năng:
Biểu thị việc gì đó cuối cùng cũng đạt được sau thời gian dài.

Ví dụ:

经过沟通，大导演总算搞明白了。
/Jīngguò gōutōng, dà dǎoyǎn zǒngsuàn gǎo míngbái le/
Sau khi trao đổi, đạo diễn cuối cùng cũng hiểu ra.

8. 尽量 (jǐnliàng)

Chức năng:
Phó từ, biểu thị cố gắng đạt mức tối đa có thể.

Ví dụ:

老年人要尽量少吃油炸食品。
/Lǎonián rén yào jǐnliàng shǎo chī yóu zhá shípǐn/
Người già nên cố gắng hạn chế ăn đồ chiên rán.

9. 尽快 (jǐnkuài)

Chức năng:
Phó từ, nghĩa là “nhanh nhất có thể”.

Ví dụ:

我要抓紧时间尽快把《说文解字》电脑化。
/Wǒ yào zhuājǐn shíjiān jǐnkuài bǎ 《Shuōwén Jiězì》 diànnǎo huà/
Tôi phải tranh thủ thời gian nhanh chóng số hóa cuốn “Thuyết văn giải tự”.

10. 赶快 (gǎnkuài)

Chức năng:
Phó từ, biểu thị thúc giục tăng tốc độ (mau lên).

Ví dụ:

我下个月要搬家，得赶快找房子。
/Wǒ xià gè yuè yào bānjiā, děi gǎnkuài zhǎo fángzi/
Tháng sau tôi phải chuyển nhà, phải nhanh chóng tìm nhà.

11. 简直 (jiǎnzhí)

Chức năng:
Phó từ, biểu thị mức độ cực cao, mang sắc thái khoa trương.

Ví dụ:

与从前相比，简直像换了个人。
/Yǔ cóngqián xiāng bǐ, jiǎnzhí xiàng huàn le gè rén/
So với trước đây, quả như biến thành người khác.

12. 硬 (yìng)

Chức năng:
Phó từ, biểu thị cố chấp hoặc kiên quyết làm điều gì đó.

Ví dụ:

医生让他休息，他硬要回去上班。
/Yīshēng ràng tā xiūxi, tā yìng yào huíqù shàngbān/
Bác sĩ bảo nghỉ ngơi nhưng anh ấy cứ nhất quyết đi làm.

13. 直 (zhí)

Chức năng:
Phó từ, biểu thị hành động diễn ra liên tục hoặc trực tiếp.

Ví dụ:

这趟车可以直达北京，非常方便。
/Zhè tàng chē kěyǐ zhídá Běijīng, fēicháng fāngbiàn/
Chuyến xe này đi thẳng tới Bắc Kinh, rất tiện lợi.

14. 反正 (fǎnzhèng)

Chức năng:
Phó từ, nghĩa là “dù sao thì”.

Ví dụ:

不管你们谁去，反正我不会去。
/Bùguǎn nǐmen shuí qù, fǎnzhèng wǒ bú huì qù/
Dù ai đi thì tôi cũng sẽ không đi.

15. 何必 (hébì)

Chức năng:
Phó từ phản vấn, biểu thị “hà tất”, “cần gì phải”.

Ví dụ:

你何必亲自送一趟呢？叫个快递不就行了？
/Nǐ hébì qīnzì sòng yī tàng ne? Jiào gè kuàidì bú jiù xíng le/
Cậu cần gì phải tự đi một chuyến? Gọi shipper chẳng phải được rồi sao?

16. 勿 (wù)

Chức năng:
Phó từ văn viết, nghĩa là “đừng”, “chớ”.

Ví dụ:

非工作人员，请勿入内。
/Fēi gōngzuò rényuán, qǐng wù rù nèi/
Người không phận sự xin đừng vào trong.

17. 瞎 (xiā)

Chức năng:
Phó từ, biểu thị làm hoặc nói bừa, không có căn cứ.

Ví dụ:

别听他瞎说！不用害怕，我们不会这么倒霉的。
/Bié tīng tā xiā shuō! Bú yòng hàipà, wǒmen bú huì zhème dǎoméi de/
Đừng nghe anh ta nói bừa! Chúng ta sẽ không xui như vậy đâu.

18. 格外 (géwài)

Chức năng:
Phó từ, biểu thị mức độ vượt mức bình thường (đặc biệt, vô cùng).

Ví dụ:

今天的天气格外好。
/Jīntiān de tiānqì géwài hǎo/
Thời tiết hôm nay đặc biệt đẹp.

Tổng kết

Ghi chú

• “居然” và “竟然” đều biểu thị bất ngờ, nhưng “居然” thiên về khẩu ngữ hơn.

• “尽快” nhấn mạnh tốc độ, còn “尽量” nhấn mạnh mức độ cố gắng.

• “便” và “即” thường gặp trong văn viết hoặc văn phong trang trọng.

• “勿” thường thấy trên biển báo, thông báo chính thức.