1. Các cấu trúc câu đặc biệt

1.1. 是……的 (shì…de)

Chức năng:

Dùng để nhấn mạnh thời gian, địa điểm, cách thức hoặc chủ thể của một hành động đã xảy ra.

Cấu trúc:

• 主语 + 是 + thành phần nhấn mạnh + 动词 + 的

Ví dụ:

• 这本书是我买的。 (Cuốn sách này là do tôi mua.)

• 手机不是我弄坏的。 (Điện thoại không phải tôi làm hỏng.)

Lưu ý:

• Dùng cho hành động đã xảy ra trong quá khứ.

• Không dùng “了” trong cấu trúc này.

1.2. ……的时候 (…de shíhou)

Chức năng:

Biểu thị thời điểm hoặc khoảng thời gian khi hành động xảy ra.

Cấu trúc:

• 动词/句子 + 的时候

Ví dụ:

• 睡觉的时候，请保持安静。 (Khi ngủ, hãy giữ yên lặng.)

• 你忙的时候，不用回我的消息。 (Khi bạn bận, không cần trả lời tin nhắn.)

1.3. Câu kiêm ngữ

Chức năng:

Biểu thị một chủ thể thực hiện hai hành động liên tiếp, trong đó tân ngữ của động từ thứ nhất đồng thời là chủ ngữ của động từ thứ hai.

Cấu trúc:

• 主语 + 动词1 + 人 + 动词2 + (tân ngữ)

Ví dụ:

• 我请你吃饭。 (Tôi mời bạn ăn cơm.)

• 老师让我写汉字。 (Giáo viên bảo tôi viết chữ Hán.)

Lưu ý:

• Động từ thường gặp: 请 / 让 / 叫

1.4. Câu so sánh với 比 (bǐ)

Chức năng:

Biểu thị sự so sánh giữa hai đối tượng.

Cấu trúc:

• A 比 B + tính từ

• A 比 B + tính từ + 数量

• A 比 B + 动词 + 得 + bổ ngữ

Ví dụ:

• 哥哥比姐姐高。 (Anh trai cao hơn chị gái.)

• 今天比昨天热。 (Hôm nay nóng hơn hôm qua.)

• 西瓜比苹果贵两块钱。 (Dưa hấu đắt hơn táo 2 tệ.)

• 他比我学得好。 (Anh ấy học tốt hơn tôi.)

Lưu ý:

• Không dùng “很” trong câu so sánh với “比”.

1.5. Câu cầu khiến (mệnh lệnh, cấm đoán)

Chức năng:

Biểu thị yêu cầu, mệnh lệnh hoặc cấm đoán.

Cấu trúc:

• 不要 + 动词

• 别 + 动词

Ví dụ:

• 不要玩手机了。 (Đừng chơi điện thoại nữa.)

• 别睡觉了。 (Đừng ngủ nữa.)

1.6. 因为……所以…… (yīnwèi…suǒyǐ…)

Chức năng:

Biểu thị quan hệ nguyên nhân – kết quả.

Cấu trúc:

• 因为 + nguyên nhân ，所以 + kết quả

Ví dụ:

• 因为天气不好，所以我没去商店。 (Vì thời tiết xấu nên tôi không đi cửa hàng.)

• 因为汉字太难了，所以我不喜欢写汉字。 (Vì chữ Hán khó nên tôi không thích viết.)

1.7. 虽然……但是…… (suīrán…dànshì…)

Chức năng:

Biểu thị quan hệ tương phản, chuyển ý.

Cấu trúc:

• 虽然 + vế 1 ，但是 + vế 2

Ví dụ:

• 虽然外面很冷，但是房间里很热。 (Mặc dù bên ngoài lạnh nhưng trong phòng ấm.)

• 虽然汉语很难，但是我很喜欢。 (Mặc dù tiếng Trung khó nhưng tôi rất thích.)

1.8. Định ngữ với 的

Chức năng:

Dùng động từ hoặc cụm động từ làm định ngữ bổ nghĩa cho danh từ.

Cấu trúc:

• 动词/短语 + 的 + danh từ

Ví dụ:

• 新买的自行车 (Chiếc xe đạp mới mua)

• 和你一起唱歌的人 (Người hát cùng bạn)

2. Tổng kết phân loại

Ghi chú:

• “是……的” và “了” không dùng cùng nhau trong cùng cấu trúc nhấn mạnh.

• “比” không đi với “很”.

• Các cấu trúc liên từ (因为…, 虽然…) là nền tảng để phát triển câu phức ở trình độ cao hơn.